Sinds 10 april 2005 vindt elke tweede zondag van de maand, met uitzondering van de zomervakanties, een filosofisch café plaats in Den Hopsack te Antwerpen. Het initiatief gaat uit van enkele filosofieliefhebbers die elkaar vonden tijdens cursussen praktische filosofie bij Kristof Van Rossem en zich verenigden onder de naam Filosofisch Café. Kwestie van het eenvoudig te houden. Met onze eerste moderatoren Kristof Van Rossem, Richard Anthone en Miriam van Reijen kenden wij een succesvolle start.

Achtergrond

Het allereerste filosofisch café zag in 1992 het levenslicht op de Place de la Bastille in Parijs. De stichter en moderator was filosoof Marc Sautet (1947-1998). Hij leidde elke zondag om 11 uur filosofische bijeenkomsten in Café des Phares en maakte van de filosofie een voor iedereen toegankelijk gebeuren. In zijn ‘café philosophique’ moest je immers geen wijsgerige kennis tentoon spreiden, maar mocht je eerst en vooral zelf filosoferen. Bovendien kon je de gesprekken gratis en voor niets bijwonen. ‘Want’, zo redeneerde Sautet, ‘denken is gratis’. De bijeenkomsten verliepen steeds op dezelfde wijze: de aanwezigen brachten een aantal filosofische vragen of stellingen naar voren en daaruit werd dan op democratische wijze één gespreksonderwerp gekozen. Ook gedurende de rest van het gesprek bleef de moderator peilen naar de inzichten die de deelnemers in zichzelf meedroegen.

Met zijn boek ‘Un café pour Socrate’ (1993) linkte Sautet deze filosofische strategie expliciet aan de maieutische (verloskundige) techniek van Socrates. Hij werd algauw zelf de ‘Socrates van de Bastille’ genoemd.

Het initiatief kreeg algauw navolging in de rest van Frankrijk en in gans Europa. Momenteel maken ruim 200 filosofische cafés deel uit van de vereniging Philos die in de schoot van het Café des Phares is ontstaan. De vereniging geeft ook een eigen tijdschrift uit, het Revue mensuelle des Cafés Philo.