“De mens is soms wat hij denkt

is soms wat hij niet denkt

is soms niet wat hij denkt

denkt soms wat hij niet is en

denkt soms niet wat hij in feite is.”

Wat is filosoferen? Bij het zoeken naar een antwoord ben ik in feite al aan het filosoferen over het filosoferen. Het is een momentopname want binnen afzienbare tijd zie ik het misschien weer anders, krijg ik andere invalshoeken. Dit maakt dat filosoferen in een hachelijke positie komt te staan daar de herhaling van bepaalde beschrijvingen van hetzelfde onvermijdelijk is. Filosoferen is een cirkel zonder einde of nog beter een spiraal.

De “momentopnamen” waar ik het daarnet over had houden in dat er dus ook meerdere momentopnamen zijn. Men krijgt dan combinaties van die momenten en die verschillende momenten worden in wisselwerking met elkaar vruchtbaar. Dit gebeurt hier regelmatig in ons “café”. Er komen via dialoog verschillende meningen. Men herziet soms z’n eigen mening, men denkt verder, Men blijft zoeken naar het dichts bij de waarheid zijnde antwoord,, vindt meestal niet “het” antwoord en men schort z’n eigen oordeel voorlopig op.

Waarom filosoferen wij eigenlijk?Wij hopen iets te beleven, het is creatief denken en voelen. Men geraakt betrokken: belangstelling, nieuwsgierigheid, onzekerheid.. Men denkt over het denken en zo wordt onze geest tot leven gewekt. Het zékere wordt onzeker. Wij zijn pelgrims, maken een zoektocht misschien wel naar het onbereikbare…

Filosoferen is niet een behoefte bevredigen, maar die behoefte onderzoeken. Bv schuldgevoelens. Men zou die persoon willen helpen die weg te nemen zoals psychothérapeuten zouden doen (ik kom daar later op terug). Een filosoof zal die schuldgevoelens als thema aanpakken: zijn er andere kwesties mee verbonden zoals belangen, angsten, verlangens? Betrokkenheid maar geen medelijden.

Verwondering is de belangrijkste motivatie om te filosoferen. We zijn gebonden aan onze conditionering, opvoeding enz….maar kunnen door deze verwondering terug alles in vraag stellen. En er is een zekere moed voor nodig om afstand te nemen van die “zekerheden”. Een filosofische vraag kan soms als bedreigend overkomen omdat ze die zekerheden aantast.

Geen authentiekere filosofen dan kinderen. Ze hebben nog die zekerheden niet, staan open, stellen vragen. Eigenlijk zouden wij terug moeten kunnen gaan naar dat kind-zijn, zo blijft het leven niet saai, maar behoudt het de fascinatie.

Door nieuwe invalshoeken toe te laten zoals hier in ons café zijn we in staat om meer aspecten van de werkelijkheid ook toe te laten .

Voor een deel is psychothérapie en filosofie (in de praktijk dan) vergelijking niet relevant. Toch zijn er overeenkomsten? Mensen met een levensprobleem zoeken iemand om mee te praten mits betaling. Psychothérapie is zodanig ingebed in onze samenleving dat een mens met problemen al op voorhand met de gedachte zit naar een “psy” te gaan om zo vlug mogelijk geholpen te worden. De filosoof probleematiseert eerst, hij voorziet iets van een vraag waardoor het tot een probleem komt? Problemen zijn immers onontkoombaar. De filosoof legt verbanden met diepere waarden. Een samenkomen of aanvullen van beiden zou de persoon meer helpen. Het zou een verruiming, verbetering kunnen zijn in de kwaliteit van de hulp. De filosoof biedt perspectieven van de zingeving en geeft zicht op een andere manier van leven. Filosofie biedt troost.

Tenslotte wil ik eindigen met nog één aspect nl. liefde. Filosofie betekent liefde voor de wijsheid, dat is al één begrip. Maar ik bedoel ook de liefde tussen de menselijke verhoudingen in de zin van respect, betrokkenheid voor elkaar. T.a zoals in de filosofie is liefde een spel tussen afstand en betrokkenheid.

Ik wens jullie nog vele positieve filosofische momenten toe.

Rosetta (geinspireerd door Drs.A.Hoogendijk)

Terug