Stichting-Lodewijk de Raet organiseert
i.s.m.
Vormingplus een opleiding ‘Een filosofisch café organiseren en begeleiden’.
Kristof Van Rossem en
Sandra Aerts geven deze opleiding en voorzien oefeningen in
het modereren zonder rigide regels vast te
leggen. Dat is belangrijk, omdat uiteindelijk elke moderator zijn eigen
stijl mag ontwikkelen. Enkele basisvaardigheden
die zij wel belangrijk vinden en zeker worden geoefend,
zijn de volgende:
- goede uitgangsvragen
leren herkennen: dit betekent dat
je als moderator leert inschatten welke richting een bepaalde
uitgangsvraag kan opgaan. Je gebruikt deze vaardigheid niet om
je eigen keuze door te drukken wanneer
de deelnemers hun onderzoekskwesties indienen, maar
wel om te
waken over het filosofische gehalte
van de vraag en/of het daaruit
volgende gesprek.
- leren doorvragen:
dit wil zeggen
dat je als gespreksbegeleider niet te snel tevreden
bent en hardnekkig vragen blijft stellen als één van de deelnemers een aanname poneert of als er vage,
onduidelijke of irrelevante
tussenkomsten komen. Je kan daarbij de
professionele naïviteit
verwerven waar Inge Duytschaever in hoofdstuk 5 over schrijft.
- vooronderstellingen herkennen: een vooronderstelling of aanname is een (nog niet)
onderzochte uitspraak en
het is de kunst deze als moderator te traceren. Zo niet,
dan zal je niet de reflex hebben om de voorgaande
vaardigheid, het doorvragen,
toe te passen. Bijvoorbeeld:
o Uitgangsvraag:
Wanneer moet je tolerant zijn.
o Aanname
van deelnemer X: Je moet
altijd tolerant zijn, want tolerantie is een belangrijke menselijke waarde.
o Tussenkomst
moderator: Is dat zo? Wie vindt dat ook?
Met een simpele
vraag als
deze laat je zien dat je een
aanname herkend hebt en dat je wil doorvragen. Heel vaak komen andere
deelnemers hierna met voorbeelden die een uitzondering vormen op de uitspraak die deelnemer X poneerde. Bijvoorbeeld: ‘Ik vind niet
dat je tolerant moet zijn voor intolerantie.’
Het onderzoek naar de waarheid van een uitspraak is gestart.
-
oordelen opschorten:
dit betekent dat je je als
moderator inhoudelijk buiten
het gesprek houdt. Je neemt geen eigen standpunt in, maar probeert vooral de oordelen van anderen bij de uitgangsvraag op tafel te krijgen
en deze op hun juistheid te bevragen.
Als gespreksbegeleider vervul je een voorbeeldfunctie. Wanneer je bovenstaande vaardigheden
consequent toepast, kunnen deelnemers ze gaandeweg
imiteren en op die manier samen een filosofisch
onderzoek voeren.
Interesse? Contacteer: Kristof
Van Rossem (filocafe@de-raet.be) of Sandra Aerts, (sandra.aerts@gmail.com)